Kanama görünce insanın eli ayağına dolaşabilir. Hani “Önce nereye basacağım?” dersiniz ya, işte önemli nokta burada. İlk iş kanayan yaranın üzerine doğrudan bası uygulamaktır. Bası noktalarını bilmek de özellikle ciddi kanamalarda neyin neden yapıldığını anlamanıza yardım eder.
Kanamalarda baskı uygulanacak bölgeler hakkında bilgiler:
⚠️ Damarı Aramakla Vakit Kaybetmeyin
Şöyle düşünün; önünüzde ciddi şekilde kanayan bir yara var. İlk işiniz vücuttaki bir damarı bulmaya çalışmak değil, kanayan yaranın üzerine temiz bir bezle güçlü ve kesintisiz bası uygulamaktır. Hayatı tehdit eden kanamalarda 112’den yardım isteyin.
Kanamada birkaç saniye bile değerlidir; ilk hedef, kanayan yaranın üzerine etkili bası uygulamaktır.
Kanamalarda Baskı Uygulanacak Bölgeler: Atardamar Kanamaları ve Hayati Baskı Noktaları
Atardamar kanamaları, kanın yüksek bir basınçla, fışkırır tarzda aktığı en tehlikeli kanama türüdür. Bu durum, kısa sürede ciddi miktarda kan kaybına yol açarak şok ve ölüme neden olabilir. Bu nedenle, atardamar kanamalarında temel hedef, kanamayı hızla durdurmaktır. Bunun için en etkili yöntemlerden biri, kanayan damar üzerine veya kanayan bölgeye daha yakın, kalbe doğru olan bir üst atardamar noktasına baskı uygulamaktır.
Vücutta, bu amaç için belirlenmiş ve kanamanın kontrol altına alınmasında hayati rol oynayan baskı noktaları bulunmaktadır. Bu noktalar, atardamarların kemiğe yakın geçiş yerleri olup, bu bölgelere parmakla veya elle yapılan basınçla damar sıkıştırılarak kan akışı azaltılır veya durdurulur.
İşte vücuttaki önemli atardamar baskı noktaları:
🩸 Boyun: Baş ve yüz bölgesindeki kanamalarda öğretilen bası bölgesidir.
🩸 Köprücük kemiği üzeri: Omuz ve üst kol bölgesindeki kanamalarla ilişkilidir.
🩸 Koltuk altı: Kol bölgesine giden damarların bası noktalarından biridir.
🩸 Üst kol: Ön kol ve el tarafındaki kanamalarda kullanılan bası bölgelerindendir.
🩸 Kasık: Bacak bölgesindeki ciddi kanamalarda öğretilen önemli bası noktalarındandır.
🩸 Uyluk: Bacak damarlarına bası uygulanabilen bölgeler arasında yer alır.
- Unutulmamalıdır ki: Bu baskı noktalarına doğrudan ve sürekli basınç uygulamak, kanamayı durdurmak için kritik bir ilk yardım adımıdır. Ancak bu, kanayan yerin üzerine uygulanan direkt basıyı (temiz bir bez veya elle) destekleyici bir yöntemdir. Her durumda, derhal profesyonel tıbbi yardım (112) istenmelidir.
Atardamar kanamalarında kan basınç ile fışkırır biçimde olur. Bu nedenle, kısa zamanda çok kan kaybedilir. Bu tür kanamalarda asıl yapılması gereken, kanayan yer üzerine veya kanayan yere yakın olan bir üst atardamar bölgesine baskı uygulanmasıdır. Vücutta bu amaç için belirlenmiş baskı noktaları şunlardır:
| 📍 Bölge | ⛑️ Baskı Uygulanan Atardamar |
|---|---|
| Boyun | Şah damarı (boyun atardamarı) |
| Köprücük Kemiği Üzeri | Kol atardamarı |
| Koltuk Altı | Kol atardamarı |
| Kolun Üst Bölümü | Kol atardamarı |
| Kasık | Bacak atardamarı |
| Uyluk | Bacak atardamarı |
🩸 BASI NOKTASI MI, YARA ÜZERİ Mİ?
Önce yara üzeri.
Hani “Atardamarı bulursam kanama durur” diye düşünülür ya, iş tam öyle değil. Ciddi dış kanamada ilk uygulama doğrudan basıdır. Bası noktası bilgisi bunun önüne geçmemeli.
⛑️ TURNİKE NE ZAMAN GÜNDEME GELİR?
Kol veya bacaktaki hayatı tehdit eden kanama doğrudan basıyla kontrol edilemiyorsa, uygun turnike kullanımı gündeme gelir. Güncel rehberler, turnikenin yaralanmanın birkaç santimetre üzerine ve eklemin üzerine gelmeyecek şekilde uygulanmasını öneriyor; eğitimli uygulama burada önem taşıyor.
Bası noktalarının yerini okumak size fikir verir ama ilk yardım eğitiminde bu uygulamaları maket ve senaryo üzerinde görmek, bilginin cebinizde kalmasını sağlar. Gerçek bir acil durumda hangi adımı önce atacağınızı böyle daha kolay hatırlarsınız.
Kanama karşısında hangi işlemin önce yapılacağını karıştırıyorsanız, kanamalarda ilk yardım uygulamalarına göz atmanız işinizi kolaylaştırır.
KANAMALARLA İLGİLİ YAZILAR
