Turnike, şiddetli kanamaları kontrol altına almak ve hayat kurtarmak için kullanılan önemli bir ilk yardım aracıdır. Ancak, doğru durumlarda ve doğru teknikle uygulanması hayati önem taşır. Yanlış veya gereksiz uygulamalar, uzuv kaybına varan ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Turnike Uygulanması Gereken Durumlar
Turnike genellikle aşağıdaki üç kritik senaryoda düşünülmelidir:
- Çok Sayıda Yaralı ve Kısıtlı İlkyardımcı: Afet veya kaza gibi durumlarda, çok sayıda yaralı varken tek bir ilkyardımcı varsa, yaşamı tehdit eden kanamalarda turnike uygulaması tercih edilebilir. Bu sayede kanama kontrol altına alınır ve ilkyardımcı diğer yaralılara odaklanabilir. Bu, kaynakların en etkin şekilde kullanıldığı bir senaryodur.
- Uzun Mesafeli veya Zorlu Tahliye: Yaralının acil tıbbi yardım alacağı merkeze taşınması uzun sürecekse veya taşıma koşulları (engebeli arazi, ulaşım zorluğu vb.) standart baskı uygulamasına izin vermiyorsa, turnike geçici bir çözüm olarak değerlendirilebilir. Bu, hastanın hızlı bir şekilde tıbbi bakıma erişemediği durumlarda zaman kazandırır.
- Uzuv Kopması ve Direkt Basıncın Yetersizliği: Travmatik bir uzuv kopması durumunda veya doğrudan bası, baskı noktasına bası ya da bası bandajı gibi diğer kanama kontrol yöntemlerinin kanamayı durdurmada etkisiz kaldığı şiddetli arteriyel kanamalarda turnike uygulanması zaruridir. Bu durumlar, kan kaybının hızla ölüme yol açabileceği acil müdahaleler gerektirir.
Turnike başlıca 3 durumda uygulanmaktadır.
Bunlar:
- Çok sayıda yaralının bulunduğu bir ortamda tek ilkyardımcı varsa (kanamayı
durdurmak ve daha sonra da diğer yaralılarla ilgilenebilmek için), - Yaralı güç koşullarda bir yere taşınacaksa,(engebeli uzun bir yola gidilecekse)
- Uzuv kopması varsa baskı noktasından yapılan bası etkisiz ise turnike
uygulanabilir, Bunların dışında kesinlikle uygulanmaz.
Turnike uygulamasının dikkat edilmesi gereken bazı noktaları da vardır:
- Turnike sadece kollarda ve bacaklarda kullanılabilir.
- Turnike kalbe çok yakın bölgeye uygulanmamalıdır.
- Turnike fazla sıkılmamalıdır. Turnike altından nabız hissedilmemelidir.
- Turnike uygulanan bölgeye 15-20 dakikada bir müdahale edilmeli, turnike gevşetilerek kan akışı sağlanmalıdır.
- Turnike uygulanan bölgeye ne zaman ve kim tarafından uygulandığına dair bilgi yazılmalı ve yaralının üzerine iliştirilmelidir.
TURNİKE İLE İLGİLİ DİĞER YAZILAR
